Onderzoek naar amfibieën in straatkolken

Minimaliseren

Straatkolk experiment met uikruipende bruine kikkers - foto Annemarie van DiepenbeekNaar aanleiding van meldingen uit het land heeft RAVON, met steun van RIONED, de landelijke koepelorganisatie voor stedelijk water- en rioolbeheer, een landelijk onderzoek uitgevoerd naar het voorkomen van amfibieën in straatkolken.

Probleem

In substantiële aantallen komen dieren in de straat- en trottoirkolken terecht bij hun jaarlijkse tochten naar en van de voortplantingswateren naar hun verblijfplaatsen op het land. Hierbij volgen ze vaak straat- en stoepranden en zo komen veel dieren onbedoeld in de kolken terecht. Ze kunnen deze niet meer verlaten en komen uiteindelijk om. Doel van het onderzoek was om naast het vaststellen van de ernst en omvang van dit probleem ook oplossingsrichtingen aan te geven. 


Miljoenen

Straatkolken zijn essentieel voor de afvoer van regenwater, maar blijken vaak als val voor passerende dieren te werken. Het gaat vooral om straatkolken in de bebouwde kom, waar dieren door de openingen in de deksels vallen tijdens de amfibieëntrek in het voorjaar, maar ook daarna als ze naar hun zomerverblijfplaatsen op het land gaan. Het gaat vooral om algemeen voorkomende soorten als de gewone pad, bruine kikker, bastaardkikker en kleine watersalamander. Op initiatief van Stichting RAVON en Stichting RIONED is in 2012 in een samenwerking van de rioleringsbranche, de rioleringsafdelingen van 29 gemeenten en de plaatselijke RAVON-vrijwilligers en -werkgroepen een inventarisatie gemaakt van de aantallen en soorten dieren. Op 36 locaties, verspreid over het land en variërend van grote steden tot middelgrote en kleine plaatsen zijn op gestandaardiseerde wijze aantallen en soorten geïnventariseerd. Zo is uit het onderzoek naar voren gekomen dat in Nederland naar schatting jaarlijks ruim een half miljoen volwassen amfibieën en een veelvoud daarvan aan jonge dieren in straatkolken terechtkomen. Duidelijk is ook geworden dat de dit niet alleen tijdens de voorjaarstrek gebeurt, maar dat de periode zich uitstrekt van de vroege lente tot in de late herfst.


Oplossingen

In het onderzoeksverslag worden ook oplossingen aangegeven, zowel preventief (bijvoorbeeld door het omleggen van trottoirbanden of het plaatsen van voorzetroosters) als door middel van reddingsgerichte voorzieningen (zoals metalen of kunststoffen strips, waarlangs de dieren uit de kolken kunnen ontsnappen). De in het onderzoeksverslag genoemde oplossingen verkeren veelal nog in de fase van prototype zijn of worden in nog kleine series vervaardigd. Randvoorwaarde bij alle voorzieningen is steeds de onbelemmerde afvoer van hemelwater. Leveranciers van straatkolken en/of faunavoorzieningen worden uitgenodigd verdere innovaties op dit terrein te ontwikkelen.


Stappenplan

Met behulp van een stappenplan dat in het verslag gegeven wordt, kunnen rioolbeherende instanties binnen hun werkgebied probleemlocaties opsporen en aanpakken. Aanvullende informatie is daarbij vaak verkrijgbaar via RAVON-vrijwilligers of andere lokale natuurwerkgroepen. Burgers die probleemlocaties kennen worden aangemoedigd om informatie hierover door te geven aan hun gemeente. Om veiligheidsredenen is het voor particulieren niet geoorloofd zonder speciale toestemming om kolken te openen.


Contact

Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Rolf van Leeningen via r.vanleeningen@ravon.nl of 024-7410603.
  

Onderzoek

Minimaliseren

Klik hieronder op het plaatje om het eindverslag van het landelijk onderzoek naar het voorkomen van amfibieën in straatkolken te downloaden als PDF. 

Klik hier om het eindverslag te downloaden als PDF.

Vooronderzoek

Minimaliseren

Klik hier om het stageverslag "Proefopstelling uitklimvoorzieningen voor amfibieën"  te downloaden als PDF.

Klik hier om het stagerapport Amfibieën in straatkolken te downloaden.

 

  
  RAVON is de kennisorganisatie voor reptielen, amfibieën en vissen. Advies, onderzoek & bescherming.   Telefoon: 024-7410600
Email: kantoor@ravon.nl
Adres: zie contact pagina