Hygiene protocol

Minimaliseren

RAVON heeft een hygiëneprotocol opgesteld om de verspreiding van ziektes en invasieve exotische soorten te voorkomen, en adviseert iedereen volgens dat protocol te werken.

Door de natuurlijke migratie van amfibieën en vissen en door natuurlijke waterstromen kunnen ziekteverwekkers als ranavirussen en de chytride schimmels worden verspreid. Dit zijn natuurlijke processen die we als mens niet kunnen beheersen. De hoeveelheid geïnfecteerd materiaal die we als mens over grote afstanden kunnen verspreiden is echter een veelvoud van de natuurlijke verspreidingsroutes. Door alert te zijn en rekening te houden met de menselijke rol als 'drager van ziekteverwekkers' kunnen we de verspreiding van ziekteverwekkers vertragen. Op die manier kunnen we  vooral ook tijd kopen. In die tijd wordt zowel in het veld als in het laboratorium intensief onderzoek uitgevoerd naar methodieken om de impact van chytride schimmels en ranavirus te beperken. 

Terrein- en waterbeheerders

Het beheer van grote terreinen vraagt soms ook om met groot materieel een gebied in te gaan. Aan de rupsbanden van bijvoorbeeld een graafmachine om en poel uit te graven kan veel grond blijven plakken. De vrachtwagens, trekkers en andere machines rijden na deze klus weer door naar het volgende gebied. In de modder aan de banden en in de graafbakken kan nog veel geïnfecteerd materiaal zitten dat via die manier onbedoeld naar een ander natuurgebied gebracht wordt. Het is daarom dan ook van groot belang om ook deze machines af te spuiten. Dit geldt ook voor gebieden waar (nog) geen uitbraken van infectieziekten bekend zijn.  Het beste is het materiaal volgens de methodiek zoals in het protocol beschreven schoon te maken (met bijvoorbeeld Virkon®S). Als dat niet haalbaar is, dan is de minimale optie om in elk geval alle modder te verwijderen met schoon water. Op die manier worden de hoeveelheden ziekteverwekkers (schimmels, virussen) die verspreid kan worden verminderd.

Veldwerk/excursies

Excursies of het doen van veldwerk in waterrijke gebieden (voor bijvoorbeeld onderzoek aan waterplanten, libellen, amfibieën, vissen, waterkwaliteit of macrofauna) vormen een risico. Wanneer meerdere gebieden op een dag worden bezocht, kunnen schimmels, virussen en andere ziekteverwekkers gemakkelijk via laarzen, emmers, cuvetten en schepnetten worden verspreid. Neem tijdens het veldwerk een spuitfles mee zodat oplossingen van desinfecterend middel op de gebruikte materialen kunnen worden gespoten. Een optie is ook om in de veldauto meerdere sets veldmaterialen mee te nemen en die na afloop intensief te reinigen. Spreek elkaar aan op de risico's van het overbrengen van onzichtbare ziekteverwekkers. Samen kunnen we de natuur hier een handje helpen. 

Honden/grote grazers/eenden/reigers e.a.

Een veelgehoorde opmerking is dat al die eenden, reigers, grote grazers en honden ook maar zomaar van poel naar poel rennen of vliegen en die ook niet worden gedesinfecteerd. Dat is waar. De poten van watervogels kunnen ook schimmels en virussen van de ene naar de andere locatie overbrengen. Dit is niet te voorkomen, maar dat wil niet zeggen dat wij - als mens - hierom geen maatregelen hoeven te nemen. De hoeveelheid besmettelijk materiaal dat wij over (grote) afstanden mee kunnen nemen is groter dan die van watervogels. Wij vormen daarom een grotere infectiebron. Het is in verband met overbemesting van amfibiepoelen sowieso al geen goed idee dat grote grazers in poelen kunnen komen, maar als het toch gebeurd dan blijven deze dieren over het algemeen in een beperkt gebied. Ook honden blijven vaak in hetzelfde gebied en zullen voor ze een eind verderop zijn alweer droog zijn. Desalniettemin is het goed te proberen honden in één water te laten zwemmen.

Aquarium- en tuinvijver-eigenaren

Het is prachtig om amfibieën en vissen van dichtbij te kunnen bekijken in een aquarium of in een tuinvijver. Schaf dieren altijd aan bij een betrouwbare verkoper en let erop dat je nakweek dieren koopt (geen geïmporteerde dieren met potentiële infecties). Vraag om een verklaring/bewijs dat de gekochte dieren vrij zijn van chytridiomycose en ranavirus. Plaats geen exotische salamanders in je tuinvijver. Ruil geen waterplanten, kikkerdril, salamander-eieren, vis of andere dierlijke materialen uit met buren, familieleden of vrienden. Als je tuinvijver geschikt is, dan komt het dierenleven vanzelf. 

Let op bij het schoonmaken van een aquarium, laat het afvalwater niet zomaar in de tuin lopen. Desinfecteer materialen met Virkon®S of een ander geschikt desinfectans.


Download het hygiëneprotocol (PDF)

Ontsmetten

  
  RAVON is de kennisorganisatie voor reptielen, amfibieën en vissen. Advies, onderzoek & bescherming.   Telefoon: 024-7410600
Email: kantoor@ravon.nl
Adres: zie contact pagina