Beekprik

Minimaliseren
Beekprik - Lampetra planeri


Uiterlijk
De beekprik (Lampetra planeri) komt uit de familie van de prikken (Petromyzontidae) ook wel rondbekken genoemd. Het lichaam is cilindervormig en langgerekt. Volwassen beekprikken hebben lichtgele tot zilverkleurige flanken en een ronde mondschijf. De larven hebben een spleetvormige mond en zijn lichtbruin tot geel gekleurd. Hiernaast hebben beekprikken zeven ronde kieuwopeningen achter het oog. Paling heeft een vergelijkbare lichaamsvorm maar geen mondschijf en geen ronde kieuwopeningen. Het onderscheid met de andere in Nederland voorkomende prikken is te maken op basis van de lichaamslengte en het aantal tandjes in de mondschijf. Volwassen beekprikken worden niet groter dan 20 cm en hebben geen scherpe tandjes in de mondschijf. Rivierprikken bereiken een lengte van 30 tot 50 cm en hebben vijf tot zeven scherpe tandjes, zeeprikken worden groter dan 60 cm en hebben meer dan zeven scherpe tandjes. De larven van zeeprik hebben donker pigmentvlekjes op de staart, bij beekprik ontbreekt pigment. Larven van beekprik en rivierprik zijn in het veld niet van elkaar te onderscheiden.

Leefgebied & levenswijze
Beekprik komt in Europa voor in riviersystemen die op de Noordzee, Baltische Zee en Oostzee afwateren. Ook in het zuiden van Portugal en de westflank van Italië komen populaties voor. Het leefgebied bevindt zich in beken en riviertjes. In Nederland komt de beekprik voor in enkele relatief natuurlijk beken met een goede waterkwaliteit in de provincies Gelderland, Overijssel, Noord-Brabant en Limburg. De soort paait in de periode februari-mei op grindrijke plaatsen met stromend water. De dieren maken een nestkuil door steentjes met hun zuigmond te verslepen. Het vrouwtje zuigt zich vast aan één van de stenen aan de rand van het nest. Een mannetje zuigt zich vervolgens vast aan haar kop en draait zijn lichaam strak om haar heen waarna de eitjes afgezet en bevrucht worden. Na de voortplanting sterven de dieren. Nadat ze uit de eitjes gekomen zijn, laten de larven zich met de stroom meevoeren naar detritusbanken en slibbodems waar ze zich ingraven en leven van detritus en kleine organismen die uit het water gefilterd worden. De larven hebben nog geen mondschijf en ogen. Na circa zeven jaar metamorfoseren de priklarven aan het eind van de zomer en krijgen een mondschijf en ogen waarna ze in het voorjaar voortplanten.

Bedreigingen & bescherming
De beekprik is een zeldzame soort in Nederland. De soort is op veel plaatsen verdwenen door watervervuiling en het normaliseren van beeksystemen. Ook baggerwerkzaamheden, waarbij slib- en detritusbanken met daarin beekpriklarven verwijderd worden, vormen een bedreiging. De soort is in Nederland beschermd onder de Wet natuurbescherming. Beekprik is opgenomen in de Habitatrichtlijn (Bijlage II) en staat op de Rode Lijst als ‘bedreigd’.


  

Fotoalbum

Minimaliseren
Beekprik
Beekprik
www.blikonderwater.nl
Viswerkgroep De Prik
Viswerkgroep De Prik
  
  RAVON is de kennisorganisatie voor reptielen, amfibieën en vissen. Advies, onderzoek & bescherming.   Telefoon: 024-7410600
Email: kantoor@ravon.nl
Adres: zie contact pagina