Rivierdonderpad

Minimaliseren

Rivierdonderpad (Cottus perifretum)


Uiterlijk
donderpadden.jpg
De rivierdonderpad (Cottus perifretum) is een bodemvis uit de familie van de donderpadden (Cottidae). De soort heeft een brede afgeplatte kop, grote bek en zeer grote borstvinnen. De flanken zijn afhankelijk van de bodemkleur waar ze zich op bevinden bruin tot grijskleurig met donkere vlekkerige banden dwars op het lichaam. De soort wordt tot circa 13 cm lang. Het onderscheid met de sterk gelijkende beekdonderpad is te maken doordat de huid van jonge beekdonderpadden (< 6 cm) alleen kleine zichtbare en voelbare stekeltjes ter hoogte van de borstvin heeft (Afbeelding B), jonge rivierdonderpad heeft zowel op de rug als de flanken stekeltjes (Afbeelding A). Het onderscheid met de gelijkende uitheemse grondelsoorten (marmergrondel, Kesslers grondel, zwartbekgrondel) is te maken doordat de buikvinnen van deze soorten zijn vergroeid tot een zuignap, bij rivierdonderpad zijn ze gescheiden.

Leefgebied & levenswijze
Rivierdonderpad komt voor vanaf het midden van Frankrijk tot de middenloop van de Rijn in Duitsland. Ook in het Zuiden en midden van Groot-Brittannië komt de soort voor.  Het leefgebied bestaat uit rivieren, beken, meren, kanalen, vaarten en sloten. In stagnante watertypen zoekt rivierdonderpad plaatsen met hogere zuurstofgehalten op zoals oevers met windwerking of onder stuwtjes waar water overheen valt. De soort is nachtactief en eet prooien zoals vlokreeften, waterpissebedden, muggenlarven, kleine visjes of visseneieren. Overdag verschuilen rivierdonderpadden zich tussen stenen of andere vormen van beschutting zoals boomwortels of tussen oeverbeschoeiing. Deze plaatsen worden ook als nestholte gebruikt. Het vrouwtje legt hier haar eitjes in de periode maart - april. Nadat het mannetje de eitjes bevrucht heeft bewaakt hij het nest.

Bedreigingen en bescherming
De rivierdonderpad kan in vrijwel alle Nederlandse provincies worden aangetroffen maar de dichtheden zijn doorgaans laag waardoor de soort toch vrij zeldzaam is. De soort is gevoelig voor lage zuurstofgehalten en waterbodemverontreiniging en komt alleen in de delen van wateren voor waar sprake is van waterbeweging en voldoende schuilgelegenheid. Rond de tweede helft van de twintigste is rivierdonderpad lokaal verdwenen door het normaliseren van beken en watervervuiling. Momenteel wordt de grootste bedreiging waarschijnlijk gevormd door de sterke toename van uitheemse grondelsoorten, als zwartbekgrondel, Kesslers grondel en marmergrondel, sinds het begin van de 21e eeuw. Uit recentelijk onderzoek komt naar voren dat deze soorten, die een vergelijkbare habitatvoorkeur en voedselspectrum hebben en zeer territoriaal zijn, rivierdonderpad kunnen verdrijven. Rivierdonderpad is opgenomen in Bijlage II van de Habitatrichtlijn. De rivierdonderpad is als 'kwetsbaar' opgenomen op de Rode lijst((Staatscourant, 2015 cf. van Delft et al., 2007).

  

Herkenningssleutel

Minimaliseren
  

Fotoalbum

Minimaliseren
donderpad
donderpad
zaklampvissen februari 2014, Vinkeveense plassen. Op zicht langs de oevers een stuk of 10 gevonden.
zaklampvissen februari 2014, Vinkeveense plassen. Op zicht langs de oevers een stuk of 10 gevonden.
Rivierdonderpad gevangen tijdens zaklampvissen, zomer 2012
  
  RAVON is de kennisorganisatie voor reptielen, amfibieën en vissen. Advies, onderzoek & bescherming.   Telefoon: 024-7410600
Email: kantoor@ravon.nl
Adres: zie contact pagina